Ne İş Yapsak.com' u Facebook' ta Takip Et ! Ne İş Yapsak.com' u Twitter' da Takip Et !Ne İş Yapsak RSS

Safran Nasıl Yetiştirilir?

14/04/2009

safran nasıl ,nerede,hangi koşullarda yetiştirilir,topragı nasıl olmalıdır,hangi illerde yetiştirilmeli,tarım, tarımsal projeler, kırsal kalkınma, iş fikirleri, yeni iş fikirleri, tarımsal iş fikirleri, yetiştiricilik, satıştarımsal iş fikirleri, iş fikirleri, tarımsal projeler, kırsal kalkınma, yeni iş fikirleri, yetiştiricilik, satış, reklam, pazarlama, pazarlama stratejileri

Safranın ekonomik önemdeki organı, çiçeğindeki dişi organın üç parçalı tepecik (stigma) kısmıdır. Safrana büyük önem kazandıran crocetin, crocin, picrocrocin ve safranal gibi temel maddeler, yalnızca tepecik kısmında bulunmaktadır. Tepecik kısmı % 0,4-1,3 oranında uçucu yağ içermektedir. Uçucu yağın bileşiminde en çok safranal maddesi vardır. Sürdürülen araştırmaların çoğunluğu, belirtilen maddeleri içermesi nedeniyle, tepecik (stigma) üzerinde yoğunlaşmaktadır.Safranın kullanım alanı; Boya sanayi, kozmetik sanayi, ilaç sanayi ve gıda sanayi olmak üzere dört ana başlık altında toplanabilir.

1) Geçmişte, boyama işlerinde, kumaş ve halı ipliklerinin boyanmasında geniş olarak kullanılmıştır. Boyama gücünün çok yüksek (kendi ağırlığının 100 bin katı kadar) ve hoşa giden parlak sarı renk vermesine rağmen, pahalı madde olması nedeni ile, bugün genel olarak boyama için kullanımı çok azalmıştır. Sentetik boyalar çok daha ucuz olduğu için safranın yerini almış bulunmaktadır.

2) Kozmetik sanayinde, parfüm üretiminde kullanıldığı belirtilmektedir.

3) Safran hem modern tıpta hem de halk hekimliğinde ilaç olarak kullanılır. İştah açıcı, balgam söktürücü ve cinsel gücü uyarıcı etkisi vardır. İştahsızlık, bronşit, boğmaca, hazımsızlık, uykusuzluk, iktidarsızlık, gibi rahatsızlıklarda kullanılmaktadır. Ayrıca adet söktürücü ve çocuk düşürücü olarak kullanılmaktadır. Safran küçük dozlarda iyi bir uyarıcı, yüksek dozlarda vucut sıcaklığını arttırıcı, çok yüksek dozlarda isetoksit etkili olup, kuvvetli kanamalara sebep olur. İnsanlar için letal doz 10-12 g arasındadır. Safran zehirlenmesi özellikle böbreklere yaptığı zarardan dolayı tehlikelidir. Safran, ayrıca kanser araştırmalarında önemli oranlarda kullanılmaktadır. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Rusya, İspanya, Fransa, Romanya ve İngiltere'de yapılan kanser araştırmalarında, fareler üzerindeki denemelerden, bazı kanser türleri için umut verici sonuçlar alındığı belirtilmektedir. Ancak, dünyada üretilen safran miktarı, yapılan araştırmalar için yeterli olmamasının yanı sıra, çok pahalı bir madde olması nedeniyle, hem araştırma yapılmasını sınırlamakta ve hem de araştırma giderlerini çok arttırmaktadır. Bu nedenle, safranın seralarda yıl boyunca üretimi için de araştırmalar yapılmaktadır.

4) Ülkemiz dışında, safranın gıda sanayi inde kullanılma alanı çok geniştir. Çorba çeşitlerinden et kızartmalarına ve etli yemeklere, tatlılardan tuzlulara, hamur işlerinden kurutulmuş meyvelerin renklendirilmesine kadar, yaygın olarak kullanılmaktadır. Örneğin, yemeklerde ve tatlılarda renklendirici ve tatlandırıcı olarak kullanıldığı gibi; hamur, makarna,peynir,tereyağı,sucuk,salam ve sosiste renklendirici; sıcak ve soğuk içeceklerde ve hatta bazı içki çeşitlerinde renklendirici ve tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır. Bazı ülkelerde safranlı besinlerin ve içeceklerin hazırlanmasına ait kitaplar yayımlanmıştır. Safranlı besinlerin fiyatı, eşdeğerde olan çeşitlerine göre daha yüksek olmaktadır.
İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ

Safranın iklim isteği asmaya benzerlik gösterir ve rüzgara karşı korunmuş güney yamaçlarda iyi yetişir. Yaz kuraklıklarına ve soğanları dona dayanıklıdır. Vejetasyon devresindeki serin ve nemli havalar bitkinin gelişmesini olumsuz yönde etkiler. Özellikle çiçeklenme devresinde kuru ve güneşli havaları sever. Bu devredeki yağışlar ürünün kalitesini önemli ölçüde düşürür. Çiçekler dona çok hassastır.

Safran kumlu, gevşek, taşsız ve iyi drenajlı toprakları sever. Biraz kireçli , tınlı ve killi topraklarda da iyi yetişir. Taban suyu yüksek olan toprakları sevmez. Aşırı yağışlarda toprakta biriken suyun soğanlar çürütmemesi için hafif meyilli tarlalar tercih edilebilir.

      safran nasıl ,nerede,hangi koşullarda yetiştirilir,topragı nasıl olmalıdır,hangi illerde yetiştirilmeli

TOPRAK İŞLEME VE EKİM:

Safran tarımında özellikle ilk yılda bitkilerin gelişmesi ve yabancı otların yok edilmesi için toprak işleme çok iyi yapılmalıdır. Genellikle bir yıl önceden toprak nadasa bırakılır. Ertesi yıl ekim zamanın kadar tarla pullukla 4-7 kere sürülür ve tırmıklanır.

Ülkemizde ekim Ağustos ayının ikinci yarısı ile Eylül ayında yapılır. Tohumluk olarak eski dikimlerdeki soğanların oluşturduğu yavru soğanlar kullanılır. Bu soğanlar pulluğun açtığı çiziye 12-15 cm derinlikte dikkatli bir şekilde bırakılır. Dikim sırasında birkaç erkek işçi pulluk çizgisini temizler, bir işçi soğanları diker, diğer bir işçide üzerlerine yanmış ahır gübresi serper. Böylece eşit derinliğe iyi bir dikim yapılmış olur. Sıra araları 10-20 cm, sıra üzeri de 8-10 cm kadardır. Ekimden sonra toprak bir defa daha tırmıklanır.



EKİM NÖBETİ:
Genel olarak safrana ekim nöbetinde yer verilmez. Bir tarladan üç yıl üst üste yararlanılır. Üçüncü yılın sonunda tarla bozulur. Bozulan tarladan soğanlar sökülür, sağlam ve iyi olanlar seçilir ve dikim zamanına kadar muhafaza edilir. Soğanların sökümü genellikle çapa veya bel ile yapılır. Davutobası' nda Haziran'ın ikinci yarısında genelde gündönümü olan 21 Haziran'da soğanlar topraktan çıkarılmakta, başka alanda bir yıl önceden hazırlanmış olan tarlaya, 20 Ağustos'tan itibaren tekrar dikim yapılmaktadır. Soğanlar tarlaya ekilmeden önce, yetiştiricilerin deneyimine göre hastalık bulaşmasın diye, dış kısımdaki kahverengi kabuklardan arındırılmaktadır. Aynı tarlaya 6-7 yıl sonra tekrar safran dikilebilir.

İtalya ve İspanya’da safrana önemli zarar yapan Rhizoctonia crocorum ve Phoma Crocophila hastalıklarının ülkemizde görüldüğüne dair bir kayıt yoktur. Yalnız son yıllarda Colaoptera larvası soğanlara girerek zarar vermektedir. Bahse konu zararlı için Ankara Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü 6-7 yıldır çalışma içindedir henüz pratik bir mücadele yöntemi geliştirilememiştir. Profesör Neşet ARSLAN' a göre zararlı ile mücadele için; soğanlar biraz erken sökülmelidir. Soğanların sökümünde Haziran ayı beklenmeden Mayıs sonlarında veya Haziran başında soğanların sökülmesi halinde Colaoptera zararından soğanları kurtarmak mümkündür. Nitekim hocamızın haklılığı Mayıs Ayındaki ziyaretlerinde görülmüştür. Safran alanlarının tamamı dolaşılmış ve tarlaların hiçbirinde zararlı görülmemiştir. Bizde safrana en fazla tavşanlar zarar vermektedir. Safran soğanlarını çok seven tavşanlar toprağı kazarak soğanları yemekte ve önemli ölçüde tahribat yapmaktadır. Toprak kurtlarının da zararları söz konusudur. Arvicola arvalis (T Alpidae) İspanya da safranın en önemli zararlısı olarak bilinmektedir.

safran nasıl ,nerede,hangi koşullarda yetiştirilir,topragı nasıl olmalıdır,hangi illerde yetiştirilmeli

HASAT, KURUTMA VE VERİM:

Safranın hasat zamanı çiçeklenme devresi olup, yılın iklim şartlarına göre genellikle Ekim ayına rastlar, bazen Kasımın ilk yarısına kayabilir. Hasat 15-20 gün sürer. Safranın hasadı çok yorucudur ve genellikle 2 kademede yapılır. İlkönce yağışlı olmayan günlerde sabah erkenden henüz açmamış tomurcuklar dikkatle kopartılarak sepetlere konur. Sonra bu tomurcuklar gölge bir yere getirilerek açması için tekrar serilir. İkinci işlem açılmış çiçeklerde tepeciğin alınmasıdır. Tepecik küçük bir makasla ve tepecik parçalarının ayrıldığı yere yakın kısımdan kesilir. Kesilen parçada kalan dişicik borusu ne kadar kısaysa kalite o kadar iyi, uzunsa o kadar kötüdür. Davutobası' nda çiçeklerin hasat zamanı 25 Ekim-15 Kasım arasıdır. Sabahın erken saatinde, toplanma kolaylığı nedeniyle çiçekler henüz açılmadan toplanmakta, kapalı mekana getirilen çiçeklerin yaprakları açılarak dişi organ (tepecik) ve erkek organlar birlikte toplanmaktadır. Tepecikler arasında erkek organların da bulunması kaliteyi olumsuz yönde etkilemektedir.

Hasat edilen tepeciklerin kurutulması da ayrı bir önem taşımaktadır. Davutobası' nda erkek organlarla birlikte toplanan tepeciklerin kurutulma işlemi geleneksel yöntemlerle yapılmaktadır. Öncelikle tepsilere balmumu eritilerek dökülmekte ve ince bir tabaka oluşturacak şekilde tepsi yüzeyinde yayılmaktadır. Hatta bazen kurutulmakta olan ürünün üzerine eritilmiş balmumu dökülür. Daha sonra erkek organlarla karışık olan tepecikler tepsiye dökülmekte ve tepsi yanmakta olan soba üzerinde 10-20 cm yüksekte meyilli bir şekilde tutularak kurutma işlemi yapılmaktadır. Tepsinin iç yüzeyinin balmumu ile astarlanmasının, kurutma işlemi sırasında materyalin tepsiden kayıp dökülmemesi için yapıldığı söylenmektedir. Ancak kurutma işlemi sırasında, dişi ve erkek organlar da balmumu ile astarlanmaktadır. Balmumunun tepecikleri astarlamasının, uzun süre koruyucu etkisinin olabileceği düşünülebilir. Burada belirtilmesi gereken husus, tepeciklerin erkek organlarla karışık olması ve ayrıca, balmumu ile astarlanmalarının kalitenin önemli ölçüde düşmesine sebep olmasıdır. Bu şekilde verim biraz artar ancak, kalite çok düşer. Bu geleneksel fakat iyi olmayan kurutma metodu ülkemizin safran ticaretinde rolünün kaybolmasında en etkili faktör olmuştur. Alıcı ülkeler bunu bir tağşiş kabul ederek bizden ithalatı keserek başka ülkelere yönelmişlerdir.

Kurutma, kurutma dolaplarında veya üzerine kağıt koyarak ekmek fırınlarında da yapılabilir. Kurutma işlemi tepecikler iyice sertleşinceye kadar takriben 40-50 dk sürer.

Kurutulmuş ürün şişelere veya tahta kutulara konularak muhafaza edilir. Ürün tekrar nemlenmekten ve ışıktan korunmalıdır.

Daha önceleri Hindistan'da da geleneksel işleme metotlarının kullanılması, uluslararası standartlara uyulmaması, toz ve polenlerle kirlenme olması ve düşük oranda pigment içermesi gibi temel yetersizlikler nedeniyle, üretilen safranın kalitesi düşük olmuştur. Daha sonra çiçek hasat ediciler, hava tasnif ediciler, tepecik ve erkek organları ayırıcılar, ışıklı(solar) kurutucular gibi aletler tasarlanarak, laboratuarlarda ve safran yetiştirilen alanlarda denenmiştir. Denemeler sonucunda işlem ekipmanları, yetiştiricilere tanıtılmıştır. Aletlerin kullanıma girmesiyle işçi masraflarından önemli tasarruf sağlanmış ve sonuçta süper kalite ürün yetiştirilmesine başlanmıştır.(Sama, J.K. ve arkadaşları 2000)

Safranın verimi yıldan yıla değişir. 3 yıl faydalanılan bir tarlada verim ilk yıl dekara 1 kg kuru tepeciktir. İkinci yıl verim 2-4 kg/dekara yükselir ve 3. yıl tekrar azalarak 1-1,5 kg/dekara düşer. Ortalama 80-120 bin çiçekten 5 kg yaş tepecik, bundan da 1 kg kuru ürün alınır. Çiçek verimi 80-90 kg/da olup, günde 2,5-3,5 kg çiçek /da toplanır. Bir kadın işçi saatte 50-60 gr tepeciği çiçekten ayırabilir. Tüm bu hususlar dikkate alındığında safranın yetiştiriciliğinin çok zahmetli olduğu, ancak küçük arazilerde yapılabileceği kolayca anlaşılabilir. Safranın düşük verimi ve yoğun emek istemesi onun dünyanın en pahalı baharatı olmasının başlıca sebepleri arasındadır.
*kaynak.ziraatci.com

safran nasıl ,nerede,hangi koşullarda yetiştirilir,topragı nasıl olmalıdır,hangi illerde yetiştirilmeli


safran nasıl ,nerede,hangi koşullarda yetiştirilir,topragı nasıl olmalıdır,hangi illerde yetiştirilmeli




Toplam Yorum Sayısı : 16
  • gokhan cetinkaya safran tohumunu nerden temin edebiliriz ve iç ege bolgesinde yetişirmi şimdiden tskler

    gokhan cetinkaya

    safran tohumunu nerden temin edebiliriz ve iç ege bolgesinde yetişirmi şimdiden tskler

  • yüksel ertantürkiyede trakya bölgesinde yapılması mümkün mü  daha ayrıntılı bilgiyi nereden bulabilirim

    yüksel ertan

    türkiyede trakya bölgesinde yapılması mümkün mü daha ayrıntılı bilgiyi nereden bulabilirim

  • gözde büyüksüzermerhaba ben geliboluda safran yetiştirmy düşünüyorum 10 dönüm alana ekmek istiyorum soğanlarını nerden temin edebilirim ve bana maliyeti ne kadar olur yardımcı olursanız sevinirim

    gözde büyüksüzer

    merhaba ben geliboluda safran yetiştirmy düşünüyorum 10 dönüm alana ekmek istiyorum soğanlarını nerden temin edebilirim ve bana maliyeti ne kadar olur yardımcı olursanız sevinirim

  • abubekir delibaşımrb. ben adıyamandan. safran yetiştirmek istiyorum toprağım var fakat konu ile ilgili blgi ve tohum almak istiyorum lütfen bilen biri yardımcı olsun saygılarımla. selman-faris@hotmail.com

    abubekir delibaşı

    mrb. ben adıyamandan. safran yetiştirmek istiyorum toprağım var fakat konu ile ilgili blgi ve tohum almak istiyorum lütfen bilen biri yardımcı olsun saygılarımla. selman-faris@hotmail.com

  • ORHAN YARSAFRAM AKDENİZ BÖLGESİNDE YETİŞİRMİ VE KAÇ DÖNÜM VEYA HEKTAR ARZİ  GEREKİYO TEŞEKKÜRLER

    ORHAN YAR

    SAFRAM AKDENİZ BÖLGESİNDE YETİŞİRMİ VE KAÇ DÖNÜM VEYA HEKTAR ARZİ GEREKİYO TEŞEKKÜRLER

  • adem boyrazsafran ekmek isteyenler birden dekar hektar ekemezler çünkü dekarın ilk yıl maliyeti 40000tl kadar küçük biyerde hem çoğalma hemdeugunluğunu araştırırsa daha mantıklı olur 0535 591 00 96 ararsnız yardımcı olmaya çalışırım

    adem boyraz

    safran ekmek isteyenler birden dekar hektar ekemezler çünkü dekarın ilk yıl maliyeti 40000tl kadar küçük biyerde hem çoğalma hemdeugunluğunu araştırırsa daha mantıklı olur 0535 591 00 96 ararsnız yardımcı olmaya çalışırım

  • reyhan yılmazsafran soganlarına nasıl ulaşabilirim ve maliyeti nedir bilgi verirseniz sevinirim

    reyhan yılmaz

    safran soganlarına nasıl ulaşabilirim ve maliyeti nedir bilgi verirseniz sevinirim

  • mehmetarkadaşlar elimizde safran olduğunu varsayarak söylüyorum(bolca) satışını kime nasıl yapabilirim... yardım ederseniz sevinirim...

    mehmet

    arkadaşlar elimizde safran olduğunu varsayarak söylüyorum(bolca) satışını kime nasıl yapabilirim... yardım ederseniz sevinirim...

  • erdinçgüney marmara balıkesir ilinde safran çiçeği yetiştiriciligi hakkında mevsimsel olarak bitkinin yetişmesi hakkında bana yardımcı olurmusunuz tşk ler.

    erdinç

    güney marmara balıkesir ilinde safran çiçeği yetiştiriciligi hakkında mevsimsel olarak bitkinin yetişmesi hakkında bana yardımcı olurmusunuz tşk ler.

  • seckın sezentrakya ergene havzasında karasal iklim var fakat kuzeyden karadeniz ve guneyden akdeniz ıklımınden de etkılenıyor
sabahları kırağı oluyor ve karayel genelde orta şiddetli fakat sürekli var

toprak yapısı kolay tarıma elverişli ve verimli

safran için uygun mudur?

    seckın sezen

    trakya ergene havzasında karasal iklim var fakat kuzeyden karadeniz ve guneyden akdeniz ıklımınden de etkılenıyor
    sabahları kırağı oluyor ve karayel genelde orta şiddetli fakat sürekli var

    toprak yapısı kolay tarıma elverişli ve verimli

    safran için uygun mudur?

  • Sedat ERENiç anadolu bölgesi sivas suşehri ilçesisi karadeniz iklimi karışık burada safran yetiştiriciligi olurmu olursa soganı nereden bula bilirim ve pazarını nasıl bula bilirim beni bu konuda bilgilendirirseniz teşekkür ederim

    Sedat EREN

    iç anadolu bölgesi sivas suşehri ilçesisi karadeniz iklimi karışık burada safran yetiştiriciligi olurmu olursa soganı nereden bula bilirim ve pazarını nasıl bula bilirim beni bu konuda bilgilendirirseniz teşekkür ederim

  • hakan yesılogluherkese selamlar...
safran konya ve burdur ıllerınde yetısme oranı nedır acaba . safranın yetısme ıklıme baktıgım zaman benzer ıklımı burdur ve konyada gorebılıyorum acaba yetısır mı ? 
  ve safranın soganını nerden tedarık edebılırım ?
                                tesekkurler

    hakan yesıloglu

    herkese selamlar...
    safran konya ve burdur ıllerınde yetısme oranı nedır acaba . safranın yetısme ıklıme baktıgım zaman benzer ıklımı burdur ve konyada gorebılıyorum acaba yetısır mı ?
    ve safranın soganını nerden tedarık edebılırım ?
    tesekkurler

  • celal hoseynimerhaba ben celal irandan safranin kalitalisi kac kilo istarsaniz bu maildan haber vern tsk .jalal_hoseyni28@yahoo.com

    celal hoseyni

    merhaba ben celal irandan safranin kalitalisi kac kilo istarsaniz bu maildan haber vern tsk .jalal_hoseyni28@yahoo.com

  • hafiz özkansafran bitkisi almak isteyen varsa beni bulmasını isterim  bizim burda var safran kim almak isterse toplayıp yollarım numunede yollarım 0538 736 92 71

    hafiz özkan

    safran bitkisi almak isteyen varsa beni bulmasını isterim bizim burda var safran kim almak isterse toplayıp yollarım numunede yollarım 0538 736 92 71

Yorum Ekle